Cây dại ăn ngọt mát, là 'khắc tinh' sỏi tiết niệu, bệnh tiểu đường

27/06/2026 04:04
Là loại cây mọc dại có vị ngọt mát, mía dò được đánh giá cao nhờ khả năng lợi tiểu và hỗ trợ chuyển hóa đường.

Cây mía dò (còn gọi là cát lồi, mía dò hoa ngọn) có tên khoa học là Costus speciosus, thuộc họ Mía dò (Costaceae). Đây là loài cây thân thảo sống nhiều năm, ưa ẩm, thường mọc hoang ở ven rừng, ven suối. Từ lâu, dân gian đã dùng loài cây này như một vị thuốc nam chữa các chứng bệnh về nhiệt, tiết niệu và chuyển hóa.

Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, theo y học cổ truyền, mía dò có vị ngọt nhạt, tính mát. Bộ phận dùng chủ yếu là thân rễ (củ) và thân già, ngoài ra có thể dùng lá.

Thân cây có thể tước vỏ ăn sống như mía thông thường với vị ngọt nhẹ, thanh mát giúp giải khát, giải nhiệt hiệu quả trong những ngày nắng nóng. Ở một số vùng, lá non của cây còn được người dân hái để ăn kèm với bánh xèo.


Cây mía dò giúp giải nhiệt, lợi tiểu. Ảnh: N. Huyền

Các nghiên cứu hiện đại cho thấy, trong cây mía dò chứa hàm lượng lớn diosgenin (tiền chất steroid thực vật), saponin và flavonoid. Những hoạt chất này có tác dụng kháng viêm, chống oxy hóa, hỗ trợ chức năng thận và tăng cường đào thải axit uric.

Đặc biệt, một số nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất từ mía dò giúp hạ đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin trên mô hình đái tháo đường. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế, vì vậy vai trò chủ yếu của cây là hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị đặc hiệu.

Cách dùng phổ biến nhất là sắc nước uống từ thân rễ hoặc toàn cây (dưới dạng dược liệu khô). Người dân có thể dùng riêng lẻ hoặc phối hợp với các vị thuốc như mã đề, râu ngô... để làm bài thuốc lợi tiểu, chữa tiểu buốt, tiểu rắt hoặc sỏi tiết niệu nhẹ.

Bên cạnh các tác dụng kể trên, y học cổ truyền và các nghiên cứu dược lý còn phát hiện cây mía dò có nhiều công dụng súc khỏe khác:

Chữa viêm tai, đau tai: Theo kinh nghiệm dân gian, khi bị viêm tai khu trú hoặc chảy mủ tai, người ta thường lấy cành non của cây mía dò tươi đem hơ nóng cho héo rồi ép lấy nước, nhỏ trực tiếp vào tai. Biện pháp này giúp giảm sút tình trạng sưng tấy, tiêu viêm và giảm đau tai rất nhanh chóng.

Hỗ trợ điều trị các bệnh xương khớp: Nhờ hoạt chất diosgenin có tác dụng chống viêm mạnh mẽ, nước sắc từ củ mía dò làm dịu các cơn đau do viêm khớp, phong thấp, đau nhức lưng tê mỏi gối ở người cao tuổi.

Điều trị bệnh ngoài da, eczema: Nước nấu từ thân và lá mía dò có thể dùng để tắm hoặc rửa các vùng da bị hắc lào, lang ben, chàm (eczema) hoặc mày đay, giảm ngứa ngáy và kháng khuẩn bề mặt da rất tốt.

Mặc dù mía dò là cây khá lành tính, nhưng theo chuyên gia, người có đường huyết thấp, người bị sỏi thận kích thước lớn cần thận trọng khi dùng. Phụ nữ mang thai tránh sử dụng kéo dài để đảm bảo an toàn cho thai nhi.

Đặc biệt, mía dò chỉ mang tính chất hỗ trợ, người bệnh không tự ý bỏ phác đồ điều trị đái tháo đường hoặc các bệnh lý thận nặng do bác sĩ chỉ định.

Theo N. Huyền (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây


Tin xem thêm

Hà Nội hỗ trợ 4 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi

Xã hội
17/11/2026 04:54

Từ ngày 1/1/2027, phụ nữ cư trú tại Hà Nội sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ 4 triệu đồng; các cặp đôi khám sức khỏe trước kết hôn được hỗ trợ 1 triệu đồng.

Quả chuối đặc biệt ở Việt Nam, phải luộc mới ngon, tốt cho tim mạch và tiêu hóa

Ngon và lành
16/11/2026 02:46

Chuối sáp là loại quả đặc biệt bởi dù chín vàng, phần thịt vẫn khá cứng, vị chát nhẹ và không ngọt đậm. Chỉ khi luộc, quả mới trở nên mềm dẻo, bùi và ngọt thanh.

Khoai lang chín để tủ lạnh bao lâu thì không được ăn nữa?

Ngon và lành
11/11/2026 02:50

Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, khoai lang chín không có mùi bất thường chưa chắc an toàn, đồ ăn đã nấu chỉ nên bảo quản lạnh tối đa 3 ngày.

Loại rau 'trường thọ' nhưng chuyên gia khuyên tuyệt đối không ăn sống

Ngon và lành
09/11/2026 02:49

Rau mì chính hay còn được gọi là rau trường thọ nhờ giá trị dinh dưỡng cao với lá chứa hàm lượng protein cao hơn nhiều loại rau lá xanh thông thường, đồng thời giàu vitam...

Từ tháng 11, tổng đài 113 điều phối cấp cứu ngoại viện thay thế đầu số 115

Tin tức
05/11/2026 01:53

Từ tháng 11, mọi yêu cầu hỗ trợ y tế qua đầu số 113 phải được chuyển đến nhân viên trực tại Tổng đài 113 thuộc Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố.

Người đứng đầu trường mầm non lĩnh án chung thân trong vụ 247 trẻ nhiễm độc chì

Tin tức
02/11/2026 01:23

TRUNG QUỐC - Một tòa án ở tỉnh Cam Túc, Tây Bắc Trung Quốc, ngày 16/10 tuyên án 6 người trong vụ đưa thực phẩm chứa chất độc hại vào trường mầm non, khiến 247 trẻ có nồng...

Tiến sĩ nói về trào lưu bỏ bữa sáng để gan được 'đóng cửa nghỉ phép'

Y tế
01/11/2026 02:47

Quan niệm bỏ bữa sáng để cơ thể nghỉ ngơi, đốt mỡ là hiểu lầm sinh lý nghiêm trọng, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

5 loại quả giàu canxi tốt cho xương, răng

Ngon và lành
27/10/2026 03:17

Trái cây không phải nguồn cung cấp canxi hàng đầu như sữa hay rau lá xanh. Tuy nhiên, một số loại quả vẫn góp phần bổ sung khoáng chất quan trọng này vào chế độ ăn.

Táo mèo - loại quả dại vùng núi 'quét' sạch mỡ, tốt tiêu hóa

Ngon và lành
25/10/2026 03:17

Táo mèo là loại quả dại quen thuộc ở vùng núi phía Bắc, từ lâu được sử dụng với công dụng tiêu thực, hóa tích, hỗ trợ giảm đầy trướng, khó tiêu sau những bữa ăn nhiều đạm...